Gallery
Useful links
  • پورتال امام خمینی
  • دفتر مقام معظم رهبری
  • ریاست جمهوری
  • معاونت امور مجلس
  • نقشه جامع علمی کشور
  • Ministry of Science, Research and Technology
  • صندوق احیا و بهره برداری از بناهای تاریخی و فرهنگی کشور
Feedback
Political section

Politička struktura Bosne i Hercegovine

Na temelju Dejtonskog mirovnog sporazuma, Bosna i Hercegovina se sastoji od dva entiteta, Federacije Bosne i Hercegovine sa 51% teritorija (koju sačinjavaju muslimani i hrvati) i Republike Srpske sa otprilike 49% teritorija, te Distrikta Brčko, čije upravljanje je pod monitoringom Međunarodne zajednice. Svaki od entiteta Bosne i Hercegovine ima svoje vladajuće strukture kao što su predsjednik, zamjenik predsjednika, parlament, premijer i ministarsko vijeće.

Bosna i Hercegovina na državnom nivou ima Predsjedništvo sa tri člana, od kojih je jedan bošnjak (musliman), jedan srbin i jedan hrvat. Oni se biraju direktnim izborom građana, na taj način što se srpski član Predsjedništva bira iz Republike Srpske, a druga dva člana muslimanski i hrvatski iz Federacije Bosne i Hercegovine. Mandat Predsjedništva je 4 godine, pa tako svaki član Predsjedništva ima rotirajuću ulogu Predsjedavajućeg Predsjedništva u trajanju od 8 mjeseci. Drugima riječima kazano, svaki član u toku jednog mandata dva puta obnaša poziciju Predsjedavajućeg Predsjedništva. Bosna i Hercegovina takođe ima i centralnu vladu poznatu kao Vijeće ministara, koju sačinjavaju Predsjedavajući Vijeća (Premijer) i 9 ministarstava. Parlament Bosne i Hercegovine takođe je formiran iz dvije skupštine, Predstavničkog doma i Doma naroda. Predstavnički dom ima 42 poslanika, od kojih se 28 bira iz Federaciji Bosne i Hercegovine i 14 iz Republike Srpske. Dom naroda ima 15 delegata koji su podjednako zastupljeni iz naroda koji čine Bosnu i Hercegovinu (Bošnjak, Srbin i Hrvat), pa tako svaki od tih naroda ima po 5 zastupnika.

 

Monitoring Međunarodne zajednice na pitanja Bosne i Hercegovine

Na osnovu tačaka Dejtonskog mirovnog sporazuma u cilju monitoringa nad realizacijom mira u Bosni i Hercegovini, formirano je Vijeće za sprovedbu mira (PIC) koje sačinjava 55 država i Međunarodna zajednica, a čiji Upravni odbor čine Amerika, Engleska, Njemačka, Francuska, Italija, Japan, Kanada, Rusija i Turska (kao zastupnik OIC). Ovo Vijeće određuje predstavnika za monitoring realizacije tačaka Dejtonskog sporazuma, koji je poznat kao Visoki predstavnik Međunarodne zajednice u Bosni i Hercegovini (OHR). Iako je zadatak ovog Predstavnika monitoring, on se ipak na temelju ovlasti, koje su nepoznate, a koje mu je do sada  na raspolaganje stavilo Vijeće za sprovedbu mira, može uplitati u sva pitanja Bosne i Hercegovine, pa čak i u smjenjivanje izvršnih i državnih zvaničnika, članova zakonodavne vlasti, reformi u Ustavnom zakonu i poništavanju izbora. Ustvari, položaj Visokog predstavnika Međunarodne zajednice u Bosni i Hercegovini je iznad tri nivoa vlasti i izbora građana. Trenutno se Valentin Incko iz Austrije nalazi na dužnosti Predstavnika Međunarodne zajednice u Bosni i Hercegovini.

 

Vanjska politika Bosne i Hercegovine

Osnovni prioritet vanjske politike Bosne i Hercegovine je priključivanje NATO-u i Europskoj Uniji, očuvanje dobrih odnosa sa susjednim zemljama i državama od ekonomskog uticaja u Svijetu.

Priključivanje EU je prioritet sva tri naroda. Zvanično članstvo u Vijeću Europe 2002.godine i potpisivanje Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju EU juna 2008.godine smatraju se važnim dostignućima Bosne i Hercegovine na putu članstva u EU. Uprkos tome, Bosna i Hercegovina još uvijek nije uspjela ispuniti ove uslove, pa je stoga proces pridruživanja ove države EU usporen ili zaustavljen.

Bosna i Hercegovina polaže veče nade u vezi svog članstva u NATO-u. Ova država je 2007.godine postala članicom Zajedničkog plana za mir NATO-a (PFP), a aprila 2010.godine članstvo ove države u Akcionom planu NATO-a (MAP) je uslovno prihvaćeno. Bilo je dogovoreno da Bosna i Hercegovina ispuni uslove NATO-a do septembra 2010.godine, što još uvijek Bosnu i Hercegovinu nije učinilo potpunom članicom MAP (Membership Action Plan).

 

Pobjedničke stranke na izborima

Posljednji opći izbori u Bosni i Hercegovini (Predsjedništvo, Parlament i Kantonalne skupštine) na nivou države i entiteta održani su 3.oktobra 2010.godine. Socijaldemokratska partija SDP sa predsjednikom Zlatkom Lagumđijom dobila je najviše bošnjačkih glasova, Stranka nezavisnih socijaldemokrata SNSD sa predsjednikom Miloradom Dodikom (sadašnji Predsjednik Republike Srpske) največi broj srpskih i Hrvatska demokratska zajednica HDZ sa predsjednikom Draganom Čovićem največi broj hrvatskih glasova. U izboru za članove Predsjedništva izabrani su Bakir Izetbegović iz Stranke demokratske akcije SDA, Željko Komšić iz Socijaldemokratske partije SDP (on je poslije istupio iz ove stranke i osnovao Patriju demokratskog fronta) i Nebojša Radmanović iz Stranke nezavisnih socijaldemokrata SNSD kao članova Muslimana, Hrvata i Srbina.

 

Posljednja situacija u Bosni i Hercegovini

Bosna i Hercegovina se trenutno nalazi suočena sa jednom dubokom političkom krizom. Odnos između tri naroda (Bošnjaka, Srba i Hrvata) poprimio je smjer različitih stavova, tako da političke stranke ni 7 mjeseci nakon izbora nisu mogle doći do usaglašavanja stavova u vezi formiranja Vijeća ministara. Valentin Incko, Visoki predstavnik Međunarodne zajednice u Bosni i Hercegovini u prva je tri mjeseca 2011.godine tri puta iskoristio svoje ovlasti, poznate kao ovlasti nametanja zakona i obustava aktivnosti Srba i Hrvata na neusaglašavanju stavova, iako je jedan od uvjeta EU za približavanje Bosne i Hercegovine Uniji zatvaranje Ureda Visokog predstavnika Međunarodne zajednice OHR. To je zbog toga što postojanje OHR znači da Bosna i Hercegovina još uvijek nije dostigla političku zrelost i potrebne sposobnosti za upravljanje državom, te da je pod nadzorom Međunarodne zajednice.

 

Unutrašnja previranja u Bosni i Hercegovini

Prolazi već blizu dvije decenije kako različiti stavovi lidera tri naroda muslimana, srba i hrvata ne samo da ne prestaju, nego su se u posljednjoj godini rasplamsali kao vatra iz pepela i prerasli u političku krizu. Prema uvjerenju mnogih, trenutni uvjeti u Bosni i Hercegovini su pod uticajem Dejtonskog mirovnog sporazuma, iako je ovaj Sporazum uređen za uspostavljanje mira, a ne za upravljanje državom. Zbog toga je tema sprovođenja reformi Ustavnog zakona u cilju funkcionisanja vlade u Bosni i Hercegovini aktuelna i definisana kao jedan od uvjeta približavanja i priključivanja Bosne i Hercegovine u EU. Nastojanja su da se ova država iz trenutnog nacionalnog položaja preobrazi u jednu pravnu državu sa svim ljudskim pravima.

 

Ministry of Foreign Affairs,
Islamic Republic of IRAN,
All Rights Reserved